Үлдсэн ганц хүрэм

Оёдлын газрынхаа хаалгыг түгжихээс өмнө Ану ганцхан хүрмийг эзэнд нь өгчихмөөр байлаа.

Хүрэм лангуун дээр долоо хоножээ. Ханцуйг нь богиносгож, дотор халаасны урагдсан амыг битүүлэх захиалга. Бусад хувцсыг тэр өчигдөр тараачихсан. Тавиурууд хоосорч, цонхны дэргэдэх манекеныг хүртэл ачиж явсан болохоор дэлгүүр нь эзнээ түрүүлж явуулчихсан өрөө шиг харагдана.

Ану хүрмийг эргүүлж үзэв. Харанхуй хөх даавуу нь олон угаалга даасан ч тохой нь гялалзаагүй, ханцуйны товчнууд нь өөр өөр өнгийн утсаар тогтоогджээ. Хүний дуртай хувцас бололтой.

Захиалгын дэвтэр дээр «Бат, Баасан гарагт авна» гэж бичсэн байв. Утасны дугаарын сүүлийн хоёр орон норсон хуудсан дээрээ арилжээ. Арилсан хоёр орныг тааж хоёр удаа залгасан ч эзэнд нь хүрсэнгүй.

Ану хүрмийг өгсөн хүнтэй уулзаагүй. Тэр өдөр оёдлын машинаа засуулж, түрээсийн эзэнтэйгээ ярьж, дээрээс нь ээжийнх нь эмнэлгийн цагийг сольсон гээд сандарч явсан тул захиалгыг түүний туслах Оюунаа авчээ.

Утсаа гарган Оюунаа руу залгав.

— Хөх хүрмийг өгсөн хүнийг санаж байна уу?

— Ахимаг хүн байсан. Нэг цаасан уутанд хийчихсэн. Хүрэм өөрийнх нь биш, хүүгийнхээ юм гэсэн байх аа.

— Утсыг нь яагаад бүтэн бичээгүй юм бол?

— Бичсэн шүү дээ. Чиний цай асгарсан тэр өдөр байх.

Ану дэвтрээ дахин харав. Цай асгаснаа саналаа. Тэр өдөр өөрт нь уурлах хүн хайгаад Оюунаагийн оройтож ирснийг хүртэл бодож байжээ. Одоо өөртөө уурлах ч ашиггүй.

— Чи тэгээд хэзээ явах юм? — гэж Оюунаа асуув.

— Нөгөөдөр өглөө.

Дарханд ээжийнх нь суудаг байрны доод давхарт жижигхэн өрөө олдсон байв. Ану тэнд оёдлоо үргэлжлүүлж болно. Гэхдээ хот дахь энэ газрыг хаах шийдвэрийг гаргаснаас хойш тэр шинэ өрөөний цонхыг төсөөлөх бүрдээ эндэхийн цонхыг л санадаг болжээ.

Энэ өрөөг тэр зургаан жилийн өмнө анх түрээслэхдээ ганц машин, хоёр сандалтай ирж байв. Анхны үйлчлүүлэгч орж ирэхэд үүдний хонх дуутайхан жингэнэж, Ану баярласандаа зүүгээ унагаж билээ. Тэр үйлчлүүлэгч өвлийн пальтоныхоо цахилгааныг солиулсан, дараа нь жил бүр нэг удаа ирдэг болсон. Өчигдөр сүүлчийн захиалгаа авахдаа «Дарханд очвол чамайг хайж олно оо» гээд тэвэрчээ.

Сүүлийн хоёр жил түрээс нэмэгдэж, захиалга харин нэг хэвээр байлаа. Ану ажилдаа дуртай боловч өдөр бүр хаанаас илүү мөнгө гаргахаа бодож суухаас залхсан. Ээжийнх нь өвдөг өвдөж эхлэхэд Дарханд ойр байя гэсэн бодол нь улам тодорхой болжээ. Шинэ газрын түрээс бага, харин үйлчлүүлэгчдээ шинээр олох хэрэгтэй. Аль нь ч баталгаатай биш.

Оюунаа энд үлдэж, өөр газар ажиллахаар болсон. Хоёулаа салах өдөр хүртэл нүүх тухай аль болох ярихгүй гэж тохирсон ч сүүлийн үед яриа нь заавал хайрцаг, зам, цаг руу буцдаг болжээ.

Өчигдөр Оюунаа тавиур буулгаж байхдаа хананд үлдсэн жижиг нүхнүүдийг харж инээсэн. Тэд анх зураг өлгөх гэж гурван удаа буруу хэмжиж өрөмдсөн нь тэр. Ану нүхийг бөглөх зуураа тэр зургийг аль хайрцагт хийснээ санах гэж оролдов. Зураг нь үнэтэй зүйл биш, зүгээр л хоёр найзын дэлгүүрийн үүдэнд авахуулсан анхны зураг байлаа. Шинэ өрөөндөө очоод цонхны ойролцоо өлгөнө гэж тэр шийджээ. Тэгвэл Оюунаа ирэх болгондоо тэр өдрийг санана.

— Түлхүүрээ маргааш өгөх юм уу?

— Тийм. Хүрэм л үлдчихлээ.

— Халаасыг нь үзсэн үү?

Ану инээв.

— Чи намайг халаас ухдаг гэж бодоо юу?

— Эзнийг нь олох хэрэгтэй бол үзэж болно доо.

Утсаа тавиад хүрэмний гадна халаасыг тэмтэрлээ. Хоосон. Дотор халаасны амыг тэр өөрөө өчигдөр битүүлсэн. Халаас дотор юу байгааг тэр үед анзаараагүй билээ.

Оёсон утсаа хайчаар болгоомжтой тасалж байтал үүдний хонх дуугарав. Гэвч хэн ч орж ирсэнгүй. Салхинд хаалга үл ялиг хөдөлжээ.

Тэр халаасанд хуруугаа шургуулж, дөрөв нугалсан цаас гаргав. Цахилгааны төлбөрийн хуучин баримт. Ар талд нь балын харандаагаар нэг дугаар бичсэн байлаа.

Ану дугаарын эхний дөрвөн орныг хармагцаа хөдөлгөөнгүй болов.

Дугаар

Тэр дугаарыг утасныхаа жагсаалтаас устгаснаас хойш найман жил өнгөрсөн байлаа. Гэсэн ч цээжинд нь үлдсэн байжээ.

Тэмүүлэн.

Ану баримтыг нөгөө талаар нь эргүүлэв. Он сар нь гурван жилийн өмнөх. Хаяг нь түүний мэдэхгүй байрных байлаа. Хүрэм Тэмүүлэнгийнх гэдэгт итгэхэд амаргүй байсан ч дотор халаасны буланд нэгэн цагт өөрийнх нь оёсон жижигхэн хөх оёдол харагдав.

Тэр үед тэд нэг өрөө байр хөлслөн суудаг байв. Тэмүүлэн өглөө бүр цүнхээ яаран шүүрч аваад, түлхүүрээ эрж цаг алдана. Ану түүний хүрэмний халаасанд түлхүүрийг нь унагахгүй гэж жижигхэн гогцоо оёж өгсөн юм. Одоо тэр гогцоо тасарчээ.

Тэдний сүүлчийн маргаан энэ хүрэмнээс ч хуучин санагдана. Тэмүүлэн гадагшаа ажиллахаар явах санал авсан. Ану явахгүй, ээжийнхээ дэргэд үлдэнэ гэж хэлсэн. Хэн нь хэнийгээ хүлээх, хэн нь амьдралаа өөрчлөх ёстой тухай яриа өдөр бүр нэг газраа эргэлдсээр нэг орой дууссан.

«Би чиний төлөө үлдвэл дараа нь чамайг буруутгаж магадгүй» гэж Тэмүүлэн хэлсэн. Ану тэр үгийг одоо ч мартдаггүй. Тэр орой өөрөө юу хэлснээ ч мартдаггүй: «Тэгвэл намайг хүлээ гэж битгий гуй.»

Маргааш нь Тэмүүлэн явсан. Хэдэн сар бичилцээд, дараа нь чимээгүй болсон. Ану мессеж бүрийг өөрөө эхлүүлэхээс залхсан; харин хамгийн сүүлд Тэмүүлэнгийн асуусан «Чи сайн уу?» гэдэгт хариулаагүй хүн нь өөрөө байлаа.

Цонхны цаана бороо нарийхан шивэрч эхлэв. Ану баримтыг ширээн дээр тавиад дугаар руу залгахгүй гэж шийдлээ.

Тэр оёдлын машины ард сууж, дуусаагүй байсан дэрний уутыг эвхлээ. Оюунаагийн охин шинэ байрандаа орно гээд үлдэгдэл даавуугаар оёулсан юм. Маргааш машинд ачихаас өмнө түүнд өгөх ёстой. Гэтэл Ану эвхсэн зүйлээ нэг л газарт гурван удаа тавьж, буцааж авснаа анзаарав.

Тэмүүлэнг явсны маргааш өглөө ч тэр ийм байжээ. Хоёр аяга гаргаж тавиад нэгийг нь буцааж хураасан. Дараа нь угаалгын машинд түүний цамц үлдсэн байхыг олж, аваачиж өгөх хүн хайсан. Эцэст нь Бат гуайн гэрийн үүдэнд үлдээгээд, хонх дарахаасаа өмнө буцаад алхчихсан юм.

Ану тэр үед Бат гуайд гомдоогүй. Тэр хүн тэднийг хамт байхад хүүгээсээ илүү Ануг хоол идсэн эсэхийг асуудаг байлаа. Ээжийг нь эмнэлэгт хэвтэхэд гэрээс нь халуун хоол авчирч өгч байсан удаатай. Тэр гэрийнхнийхээ тухай бодохоор дуудлагад хариулаагүй Тэмүүлэнд уурлах нь илүү амархан санагддаг байв.

Тэр хоёр анх оюутан байхдаа танилцжээ. Тэмүүлэн ангийнхаа жүжгийн өмдийг тайзан дээр гарах цаг тулсан хойно ураад, оёдол мэддэг хүн хайж явсаар Ану дээр ирсэн. Ану түүнд зүү, утас өгөөд «Өөрөө оё, би заагаад өгье» гэжээ. Тэмүүлэн эхний хатгалтаа хийхдээ хуруугаа хатгаж, өмдөө ч, өөрийгөө ч цус болгочих шахсан.

Дараа нь тэр Анугийн хажууд сууж, хувцсаа өөрөө янзалж сурсан. Төгс оёж сурсандаа биш, Анугийн хажууд суух шалтаг олдсонд баяртай байснаа сүүлд хэлжээ.

Хоёулаа сургуулиа төгсөөд мөнгөө цуглуулж, Ану жижигхэн оёдлын машин авч байлаа. Тэмүүлэн үүрч өгөөд дөрөвдүгээр давхарт амьсгаадан гарахдаа «Нэг өдөр дэлгүүртэй болно доо» гэж хэлсэн. Тэр үед тэд ирээдүй гэдэг үгэнд хоёулаа багтана гэж эргэлздэггүй байв.

Ану тэр машиндаа одоо ч хайртай. Сүүлд шинээр авсан машинаасаа илүү дуугардаг ч нимгэн даавууг татаж үрчийлгэдэггүй. Нүүх машинуудын жагсаалтад хамгийн түрүүнд түүнийгээ бичсэн байлаа.

Утасны дугаар ширээн дээр харагдсаар. Ану өөрийн дугаараас залгавал Тэмүүлэн танихгүй. Нэрээ хэлэхгүйгээр хүрмийн тухай асууж болох ч тэр нь илүү хачин санагдав. Захидал бичиж, хариу хүлээж, эцэст нь юу ч тайлбарлалгүй холдсон хүмүүс танихгүй хүн шиг ярилцах гэж оролдох нь юуны хэрэг вэ?

Тэр цайгаа хөртөл бодож суув. Эцэст нь хүрэмний эзэнтэй уулзахыг хүсэхгүй байсан ч ажлаа дуусгах хэрэгтэй гэдгийг өөртөө хэллээ. Гэхдээ энэ бол бүх үнэн биш. Тэр Тэмүүлэнгийн дууг сонсвол одоо ямар санагдахыг бас мэдэхийг хүсэж байв. Дараа нь хүрмийг харав. Эзэнд нь өгөх ёстой. Хүрмийг оёдолд өгсөн хүн өөрөө ирэхгүй бол хаяг ч үгүй, утас ч үгүй үлдэнэ.

Тэр дугаарыг удаан дарж байгаад залгалаа.

Нэг, хоёр, гурван удаа дуудав.

— Байна уу?

Дууг нь тэр шууд танив. Харин хэлэх гэж бэлдсэн үгс нь алга болчихлоо.

— Байна уу? — гэж нөгөө хүн дахин асуув.

Ану амьсгаа аваад:

— Тэмүүлэн үү? Би Ану байна, — гэв.

Тэр талд нам гүм болов. Дараа нь хөдөлгүүрийн дуу, хаалга хаагдах чимээ сонсогдлоо.

— Ану? Чи зүгээр үү?

— Зүгээр ээ. Надад чиний хүрэм байна.

— Миний хүрэм?

— Хөх өнгийнх. Хэн нэгэн манай оёдолд өгсөн юм. Авах өдөр нь өнгөрчихсөн.

Тэмүүлэн хэсэг дуугүй байснаа:

— Аав өгсөн байх. Тэр чам дээр очсон гэж үү? — гэв.

— Танай аав уу?

— Ану, аав маань өнгөрсөн долоо хоногт эмнэлэгт хэвтсэн. Чиний газар хаана байдгийг тэр мэддэг байсан гэж үү?

Ану дэвтрийн норсон хуудсыг харлаа. «Бат» гэдэг нэрний ард бичсэн товыг тэр гэнэт ойлгов. Тэр хүн хүрмээ авах ёстой өдөр эмнэлэгт хүргэгдсэн ажээ.

— Би маргааш түлхүүрээ өгнө, — гэж тэр хэлэв. — Хүрмийг чинь хаана хүргэж өгөх вэ?

— Би өөрөө очъё. Одоо ойрхон явж байна.

Ану татгалзах гэвч хоолойноос нь үг гарсангүй.

— Хорин минутын дараа очиж болох уу?

— Болно.

Дуудлага тасарлаа. Ану өөрийгөө толинд харав. Үс нь бууралтаагүй ч найман жилийн өмнөх охин тэнд байсангүй. Тэр хүрэмнийхээ дотор халаасыг дахин оёхоор суухдаа зүүг хоёр удаа сүвлэж чадсангүй.

Гурав дахь оролдлогоор утсаа сүвлээд эхний хатгалтаа хийхэд үүдний хонх дуугарав.

Тэмүүлэн үүдэнд зогсож байлаа. Гар нь нойтон, мөрөн дээрээ борооны дусалтай.

Түүний ард өөр нэг эмэгтэй зогсож байв.

Хаалганы цаана

Эмэгтэй нойтон шүхрээ эвхэж, үүдний дэвсгэр дээр ус дусаахгүйг хичээн зогсоно. Ану түүнийг танихгүй байлаа. Тэмүүлэн эхэлж дуугарсангүй.

— Сайн уу, — гэж Ану хэлэв.

— Сайн. Энэ миний дүү Сондор, — гэж Тэмүүлэн хэлээд ард зогсох эмэгтэй рүү эргэв. — Ану.

Сондор инээмсэглэхийг оролдлоо. Тэмүүлэн түүнтэй хамт ирсэнд Ану өөрөөсөө ичих шиг болов. Хүн дагуулж ирсний учрыг урьдчилж төсөөлөх ямар хэрэгтэй байсан юм бэ?

— Аавын бие ямар байна? — гэж тэр асуулаа.

— Өнөөдөр арай дээр. Маргааш шинжилгээний хариу нь гарна, — гэв Сондор. — Ах хүрэмний тухай хэлэхэд би хамт ирсэн юм. Аав энэ хүрмийг засуулах гэж сүүлийн үед их яарсан.

Ану хүрмийг лангуун дээр дэлгэлээ. Тэмүүлэн ханцуйны оёдлыг харж, хуруугаараа нэг удаа дарж үзэв.

— Энэ минийх мөн байна. Аав манайхаас авч явахдаа хэлээгүй юм.

— Халаасанд чинь байсан баримтаас дугаарыг олсон. Уучлаарай, эзнийг нь хайж байгаад халаасыг задлах хэрэг гарсан.

— Зүгээр ээ.

Тэмүүлэн баримтыг авч харснаа халаасандаа хийх гэв. Гэвч дотор нь өөр зүйл тэмтрэгдсэн бололтой, хөмсөг нь зангирав. Тэр халаасны цаад талын даавууг тэмтэрч байснаа доторлогооны завсраас жижигхэн цагаан уут гаргаж ирлээ.

Ану халаасны амыг л оёж, доторлогооны цаадахыг шалгаагүй учир уутыг анх удаа харж байв.

Сондор цагаан уутыг хараад ахынхаа гарыг атгав.

— Энэ чинь ээжийнх.

Тэмүүлэн уутны амыг тайлахад дотор нь мөнгөн бөгж, нугалсан цаас байлаа. Тэр бөгжийг алган дээрээ тавин хэсэг ширтэв.

— Аав үүнийг алдсан гэж ярьдаг байсан шүү дээ.

Цаасыг Тэмүүлэн Ану руу харуулалгүй дэлгэлээ. Унших тусам царай нь хувирч, эцэст нь Сондор руу харлаа.

— Энийг хэзээ бичсэнийг нь хар даа.

Сондор цаасыг аваад огноог нь уншив. Дараа нь Ану руу эргэлээ.

— Аав энэ захиалгыг чамд зориуд авчирсан юм байна.

— Яагаад?

Сондор хариулахын оронд ахдаа цаасыг буцааж өглөө. Тэмүүлэн түүнийг дахин нугалж, Анугийн урд тавив.

— Үүнийг чи унших хэрэгтэй байх.