Шөнийн мэдээ

Номинцэцэг радионыхоо дууг багасгахад цаанаас нь хүрз цас хусах чимээ гарлаа. Тэр цонхоор харав. Гадаа шуурч, хэмжүүрийн талбай цагаан мананд далд оржээ.

Өртөөний хашаанд өөр хүн байх ёсгүй. Хамт ажилладаг Дорж өвгөн үдээс хойш сум руу явсан, маргааш өглөө ирнэ гэсэн юм. Номинцэцэг гараа радионы товчлуур дээр тавиад чагнав.

Хүрз төмөр юм шүргэх шиг жингэнэв. Тэгснээ нэг хүн амьсгаадан, ойрхон юм ярив.

— Эндээс барь. Наана чинь сул байна.

Энэ бол Номинцэцэгийн өөрийнх нь хоолой байлаа.

Тэр радиог унтраав. Өрөө нам гүм болов. Цонхны завсраар салхи исгэрч, зууханд модны цог үе үе тасхийхээс өөр чимээгүй.

Сумын цаг уурын жижиг өртөөнд тэр гурав дахь өвлөө ажиллаж байв. Багажийн заалт тэмдэглэнэ, мэдээгээ дамжуулна, өглөө ирэх хүний өмнөөс зууханд гал үлдээнэ. Өнөө орой салхи эрт ширүүссэн тул Дорж гуай түүнийг байр руугаа яв гэсэн. Гэвч Номинцэцэг шөнийн ажиглалтаа дуусгаад явна гэж үлджээ.

Тэр босож, үүдний өрөөний гэрлийг асаав. Хаалга дотроосоо түгжээтэй, шалан дээр түүний гутлаас өөр нойтон мөр байхгүй. Радиогийн хажууд түрүүн сольж тавьсан жижиг зай хэвтэнэ. Төхөөрөмж хуучирсан тул заримдаа шуугиж, өөр сувгийн яриа холилддог.

Номинцэцэг өөрийн хоолойг тийм амархан таних уу гэж бодлоо. Хүн бичлэг дээр өөрийгөө сонсоод хүртэл гайхдаг шүү дээ. Хажуугийн айл, эсвэл зам дээр саатсан хэн нэгний яриа таарсан байж болно.

Тэр радиог дахин асаав. Түрүүн сонссон хоолой байхгүй, зөвхөн дуу султай нэвтрүүлэг явж байлаа. Тэр радионы сувгийг өөрчилж, шуугиан арилсан хойно дэвтрээ нээв.

Цаг ес өнгөрчээ. Салхины мэдээг авахаар гадагш гарах хэрэгтэй болсон тул тэр зузаан хүрмээ өмсөж, малгайныхаа оосрыг эрүүн доогуураа татлаа. Дэнлүүгээ гартаа бариад хаалгаа нээхэд цас гутлынх нь хоншоор даван орж ирэв.

Хашааны төмөр хаалга харагдах төдий. Хэмжүүрийн хайрцаг хүртэл татсан нарийн уяаг тэмтэрч явбал замаа алдахгүй. Тэр уяанаас зүүн гараараа бариад цас сөрлөө. Амьсгалах бүрд ороолт нь чийгтэж, хөл дор цас шаржигнана.

Заалтаа уншаад дэвтрийнхээ жижиг хуудсанд тэмдэглэхэд харандааны үзүүр хугарчээ. Тэр бээлийгээ тайлж шинэ үзүүр гаргах гэж оролдов. Салхи цаасыг нь нугалахад нөгөө гараараа дарлаа.

Тэгтэл өртөөний байшингийн цаанаас бүдэг гэрэл нэг асаад унтрав.

Номинцэцэг хэсэг хүлээв. Дахин ассангүй. Байшингийн тэр талд хуучин агуулах байдаг. Дорж гуай хэдэн жилийн өмнөөс ашиглахаа больж, үүдийг нь цасан шуурганы өмнө бэхэлдэг болсон юм.

Тэр уяаныхаа дагуу буцаж, байшинг тойрч үзэхээр хаалганы дэргэд очлоо. Гэтэл салхи нэг мөч зогссон мэт болж, цасны цаанаас радионых нь дуу сулхан сонсогдов.

Номинцэцэг хаалгаа онгойлгонгуут радиогийн дуу тасарлаа. Тэр гадаа гарахынхаа өмнө унтраагаагүй байж магадгүй. Гэхдээ гэрэл харахаас өмнө огт дуу сонсогдоогүйсэн.

Зуухны хажууд нойтон хүрз налсан байв.

Хоёр мөр

Хүрз нь өртөөнийх мөн. Өдөр үүдний гадаа түшүүлж орхисноо Номинцэцэг сайн санана. Түүний модон ишний үзүүрт улаан будагтай хэсэг байдаг. Одоо тэр будагны хажуугаас ус дусааж, шалан дээр жижигхэн шалбааг үүсчээ.

Тэр хүрзний ишийг барив. Хүйтэн байлаа. Шалан дээрх усны дэргэд хоёр гутлын мөр байх шиг харагдсан ч шаваргүй, зөвхөн чийгтэй толбо учир аль зүг рүү явсныг ялгаж чадсангүй.

— Дорж гуай?

Хариу алга. Тэр үүдний өрөө рүү буцаж, агуулахын хаалга байшингаас харагдах эсэхийг шалгав. Цонхондоо манан суусан тул алгаараа арчлаа. Гадаа цасан хуй салхинд эргэж байв.

Дорж гуай шуурганд буцаж ирээд хүрз оруулчхаад гарах шалтгаангүй. Утас нь барих боломжтой газраас ярьж болох ч өртөөний байршлаас холбоо хааяа тасардаг. Номинцэцэг утсаа авч залгатал сүлжээ байгаагүй.

Тэр хүрзээ үүдэнд гаргаж тавих гэсэн ч ишнээс нь ус дусахыг хараад больлоо. Хэрэв үнэхээр хүн орж ирсэн бол гадаа байхдаа хөлийн мөр олж үзэх хэрэгтэй. Даанч шуурга түрүүний гарсан замыг нь хүртэл арилгачихжээ.

Радиогоо асаахад жирийн нэвтрүүлэг сонсогдоно. Тэр цаг харав. Ес хорь болж байлаа. Радио түрүүн сонсогдсон хоолойг дахин давтахгүй. Харин Номинцэцэг өөрөө унтчихсан, сэрэхдээ хүрзээ мартсан гэвэл яах вэ? Тэр орой дэвтрийнхээ өмнө толгой бөхийж, нүдээ аньснаа санав. Хэр удаан сууснаа мэдэхгүй.

Номинцэцэг цонхны хажууд зогсоод ээж рүүгээ залгах гэж дахин оролдов. Ээж нь орой бүр залгаж, хэзээ ажлаа тарахыг нь асуудаг. Өнөөдөр Номинцэцэг шуурга гайгүй гэж тайвшруулаад утсаа түрүүлж тасалсан байлаа. Холбоо орж ирсэнгүй. Тэр утсаа цонхны тавцан дээр тавьж, хашааны зүг хэсэг харлаа.

Агуулахын тэнд дахин гэрэл гялсхийв. Энэ удаа тэр тод харлаа. Цонхны завсраар биш, намхан хаалганых нь доогуур гэрэл сүүмэлзэнэ.

Номинцэцэг хүрмээ тайлалгүй, дэнлүүгээ аваад гадагш гарлаа. Байшингийн булан тойроход салхи хажуугаас цохив. Тэр гараараа нүүрээ халхалж, агуулах руу алхав.

Хаалганы өмнө гүн цасанд жижиг гутлын мөр харагдана. Мөр байшингийн талаас биш, хашааны захын зүгээс иржээ. Хаалган дээрх хөндлөвч байрандаа, гаднаас нь тавьсан төмөр дэгээ өлгөөтэй хэвээр. Харин доогуур нь гэрэл гарахаа больжээ.

Тэр дэгээг авах гээд зогтусав. Мөр хаалганд хүрээд дууссан. Буцсан мөр алга.