ХААХ ЦАГ

Гэрэлмаа цайны газрын хаалган дээр Өнөөдөр сүүлчийн өдөр гэсэн цаас наах гэтэл байнгын үйлчлүүлэгч Баяр орж ирэв. Тэр цаасаа шууд наасангүй, скочны үзүүрийг буцааж нугалаад лангуун дээр тавив. Өглөөний гурил зуурч, шөлөө буцалгахдаа энэ өдрийг бусад өдрийн адил өнгөрөөхийг оролдсон ч үүд нээгдэх бүрд хэлэх үгээ дотроо давтаж байжээ.

Урьд шөнө байрны эзэн залгаж, нөгөөдөр орой түлхүүрээ хүлээлгэж өгч болох эсэхийг асуусан юм. Гэрэлмаа болно гэж хэлээд утсаа тавьсан ч юу юуг баглахаа эргэцүүлсээр удаан унтаж чадсангүй. Зуух, том тогоог нь хэн авах, аяга таваг нь хагарахгүй эсэх гээд олон жижиг ажил байлаа. Харин тэр бүхнээс илүү үдийн цагаар ирдэг хүмүүст юу гэж хэлэхээ мэдэхгүй байв.

Энэ газрыг нээхэд нь хүргэж ирсэн анхны тогоо одоо ч буланд нь бий. Нөхөр нь бариулынх нь боолтыг хоёр удаа сольж, Гэрэлмаа өнгөрсөн өвөл шөл хийхдээ ёроолыг нь түлчихжээ. Охин Марал одоо шинээр авъя гэсэн ч ээж нь түр азная гэж хэлсэн. Түр азнах гэсээр сүүлчийн өдөр ирснийг Гэрэлмаа тогоог арчиж байхдаа бодов.

— Надад нэг аяга цай, нэг банштай шөл өгнө үү.

Тэр хананд наах гэж барьсан цаасыг хараад юу ч хэлсэнгүй. Баяр ихэвчлэн үдийн үед ирдэг, хүрмээ өлгөөд цонхны хажуугийн ширээнд суудаг хүн. Сүүлийн хоёр долоо хоногт тэр ганц удаа ирээгүй.

Гэрэлмаа тавган дээр цайгаа тавьж очоод:

— Маргаашаас манайх ажиллахгүй болсон, — гэв.

— Та амрах гэж байгаа юм уу?

— Түрээсийн байрны гэрээ дууслаа. Би энэ удаа сунгахгүй.

Баяр шөлнөөсөө халбагадахаа болиод ширээн дээр хоёр гараа тавив.

— Тэгвэл энэ ширээг чинь би хаанаас олох юм бол?

Гэрэлмаа хошигнож байна гэж бодон инээмсэглэв. Гэвч Баярын царай ноцтой байлаа.

Тэр хоолны мөнгөө төлөөд гарахдаа хүрмээ өмсөх зуур:

— Би танд нэг зүйл өгч болох уу? — гэж асуув.

Цүнхнээсээ жижигхэн карт гаргаж ирлээ. Тэнд гар утасны дугаар, Баяр гэж бичсэн байв.

— Би танай шөлийг өөр газар ч хийсэн очиж идмээр байна.

Гэрэлмаа картыг авлаа. Дэлгүүрийн байраа өгөхөөс өөр тодорхой төлөвлөгөөгүйг нь тэр хүн мэдэхгүй.

Баярыг явсны дараа Гэрэлмаа цаасаа үүдэндээ наалаа. Түүнээс хойш орж ирсэн хүн бүр гарчиг руу нь харчихаад шалтгааныг нь асууж байв. Заримд нь байраа өгөх гэж байгаагаа хэлэв. Зарим нь зөвхөн цайгаа аваад чимээгүй гарлаа.

Үдийн завсарлагаар ойролцоох оёдлын газрын хоёр эмэгтэй орж ирлээ. Тэд хана дээрх мэдэгдлийг хараад Гэрэлмаагаас дараа нь хаана ажиллахаа асуув. Нэг нь ажлаасаа тарахдаа цай авч очдог байжээ; нөгөөх нь ээждээ зориулж долоо хоногт нэг удаа хоол савлуулдаг гэв.

— Би одоогоор шийдээгүй, — гэж Гэрэлмаа хэллээ. — Харин та хоёр маргаашнаас хаана хооллох вэ?

— Гудамжны цаана өөр газар байгаа. Гэхдээ танайх шиг шөлтэй газартай эсэхийг мэдэхгүй.

Тэд мөнгөө төлөөд гарсны дараа Гэрэлмаа тэдний ширээг арчив. Тэр өдөр таньдаг хүмүүсээсээ хаа сайгүй ажиллах газартай болох тухай ерөөл их сонссон. Харин тэр өөрөө үргэлжлүүлэн ажиллахыг яг хүсэж байгаа эсэхдээ хариулж чадсангүй. Нэг өдөр ч юу ч хийхгүй суувал яах бол гэж бодоход нь хөл нь амрах мэт боловч өглөө сэрэх шалтгаанаа алдах вий гэх айдас ч төрж байлаа.

Өдөр дуусахад сүүлчийн үйлчлүүлэгчид гарч, охин Марал нь аяга угааж эхлэв. Тэр ээжийнхээ шийдвэрт ууртай хэвээр байлаа.

— Та ядаж надтай ярилцаж болоогүй юм уу? Би ажлаа тараад туслах байсан шүү дээ.

— Чи өөрийн ажилтай, гэр бүлтэй. Би чамайг өдөр бүр энд ир гэж хэлж чадахгүй.

— Би өөрөө хүсвэл яах юм?

Гэрэлмаа хариу хэлж чадсангүй. Охиных нь хэлсэн үг тэр газрыг нээсэн үеийн өөрийг нь санагдуулав. Тэр хорин жилийн өмнө нөхөртэйгөө хамт жижигхэн зуух худалдан авч, анх удаа хаалгаа нээсэн юм. Нөхөр нь өөд болсноос хойш охин нь олон удаа туслах гэж хэлсэн ч Гэрэлмаа түүнийг төвөгшөөнө гэж боддог байв.

Марал ширээ арчиж байтал цонхны доод тавиур дээрээс дугтуй оллоо. Дотор нь мөнгө биш, өнгөрсөн жил авсан жижигхэн гэрэл зураг байжээ. Цайны газрын тэр цонхны хажуугийн ширээнд Баяр нэгэн эмэгтэйтэй хамт суусан байв.

Зургийн ар талд ганцхан өгүүлбэр байлаа.

«Энэ ширээнд ирэх бүрд чи намайг хүлээхээ больсон байгаарай.»