Хоосон танхим

Солонго киноны дэлгэцийг анх удаа ганцаараа босгож чадаагүйдээ уурласангүй. Харин шатны нөгөө талд хэн ч байхгүйг мартаад жаахан тат гэж хэлчихсэндээ уурлав.

Өглөө эрт ирсэн соёлын төвийн танхимд түүний дуу цуурайтав. Сандлуудын улаан бүрээс энд тэндээ цайрч, урд эгнээний нэг суудал бусдаасаа намхан байлаа. Цонхны завсраар орсон намрын хүйтэн агаарт тайзны хөшиг үл мэдэг хөдөлж байлаа.

Тэр шатнаас бууж, дэлгэцийн нэг үзүүрийг сандлын түшлэгт уяад нөгөө тал руу нь алхав. Олс хүрсэнгүй.

— Наадах чинь дахиад л богино байна даа.

Хаалганы дэргэд Түшиг зогсож байв. Бор хүрэмнийхээ ханцуйг нугалж, нэг гартаа багажаа барьжээ. Урьд нь Солонго түүнийг холоос хараад л ямар ааштай явааг мэддэг байв. Одоо Түшиг хоёр алхам ойрттол Солонго царайг нь ч ажигласангүй.

— Урт олс машинд байгаа, — гэж Солонго хэлэв.

— Тэгвэл би аваад ирье.

Түшиг нэмж юм хэлэлгүй гарлаа. Урд нь тэр «ингэж ганцаараа оролдоод яах вэ» гэж хэлэх байсан. Солонго тэр үгийг нь сонсохгүй гэж бэлдсэн байжээ.

Энэ бол тэдний хамтран ажиллах сүүлчийн өдөр. Хоёр сарын өмнө салах өргөдлөө өгч, өнгөрсөн долоо хоногт гэрлэлтээ цуцлуулсан. Харин зуны эхээр авсан энэ үзвэрийн урьдчилгааг буцаах мөнгө аль алинд нь байгаагүй тул тохирсноороо ирцгээжээ.

Хоёр жилийн өмнө тэд сумдаар кино гаргадаг болохдоо проектороо хуучин машинаасаа үнэтэй авч байв. Солонго дүрс, дууг нь хариуцаж, Түшиг жолоо барьж, тоног төхөөрөмжөө засдаг байв. Эхний зун нэг айлын хашаанд цагаан даавуу татаж, борооноос өмнө киногоо дуусгах гэж хүүхдүүдтэй хамт сандлаа чирж байсан нь санаанд нь орлоо. Тэр үдэш мөнгөний оронд гурван шил тараг авсан ч тэд гэртээ инээж харьсан.

Одоо тэр проекторын гэрийг онгойлгож, зөөвөрлөхдөө салгасан холболтуудыг шалгалаа. Түшигээс нууж явсан ажлын саналын тухай бодохгүйг хичээв. Хотын кино театрт техникийн ажилтан авна, ирэх даваад гараад ир гэж өчигдөр хэлсэн. Тэр зөвшөөрсөн ч Түшигт хэлээгүй.

Утсаа дуугүй болгож байтал соёлын төвийн ажилтан Дөлгөөн гүйж орж ирэв. Гартаа тасалбарын хайрцаг, шүүр хоёр зэрэг барьжээ.

— Өнөө орой амжихгүй хүмүүс маргааш бас гаргах уу гэж асуугаад байна. Ганцхан удаа гаргана гэж хэлсэн шүү.

— Ганцхан, — гэж Солонго давтав.

Дөлгөөн түүний царайг хараад хайрцгаа тавилаа.

— Манай хөгжимчин ахын хурим давхацчихсан. Тийм болохоор би л ганцаараа байна. Та хоёрт цай тавиад өгье.

Түшиг урт олстой буцаж ирэв. Тэд дэлгэцийг хамт татахдаа бараг ярьсангүй. Гэтэл яг тэгшлэх мөчид хоёулаа нэгэн зэрэг олсоо суллаж, дэлгэц голоороо унжлаа.

Солонго өөрийн эрхгүй инээчихэв. Түшиг ч инээв.

Тэр инээд түрүүлж хэнийх нь нүүрнээс арилсныг Солонго анзаарсангүй.

Бороотой үд

Үд дунд бороо шивэрч эхлэв. Дөлгөөн соёлын төвийн үүдний шалан дээр ус тогтох вий гэж алчуур дэвслээ. Солонго проектороо асаахад дуу нь гарсан боловч дүрсний нэг зах улаан туяатай байлаа.

Түшиг залгуурыг нь шалгаж, кабелийг өөрөөр холбоод үзэв. Өнгө хэвээрээ.

— Нөөц кабель хаана байна?

— Чиний авчирсан хайрцагт байх ёстой.

Түшиг хайрцгаа ухаж байгаад хоосон тасалгааг нь харуулав.

— Өнгөрсөн сард эвдэрснийг нь хаясан.

— Шинэ авсан гэсэн биз дээ?

— Авна гэсэн.

Солонго амьсгалаа удаан гаргалаа. Тэд салахдаа том хэрүүл хийгээгүй. Харин энэ мэт жижигхэн авна гэсэн, хэлсэн гэж бодсон гэдэг үгс олон жил нэг нэгээрээ нэмэгдсээр нэг л өдөр ярихад ч хэцүү болсон байв.

Түшиг утсаа гарган залгалаа. Дөлгөөн техник зардаг танилынхаа нэрийг хэлж, Солонго танхимын хаалгаар гарч цэвэр агаар амьсгалахаар шийдэв.

Гадаа машины зогсоол дээр саарал микроавтобус иржээ. Дотроос нь тавь орчим насны эр буугаад Түшигийн хуучин машиныг тойрон харав. Түшиг ч араас нь гарч ирээд машины арын хаалгыг нээв.

— Проектор нь мөн үү? — гэж өнөөх хүн асуув.

— Мөн. Танхимд байгаа. Үзвэрийн дараа үзүүлнэ, — гэж Түшиг хариулав.

Солонго үүдний довжоон дээр хөдөлгөөнгүй зогслоо. Тоног төхөөрөмжөө зарах тухай ярьж, ямар үнээр санал болгохоо тэд тохирсон. Түшиг өөр газар сонирхсон хүн бий, тэр хүн дараа долоо хоногт ирнэ гэж хэлсэн байв. Солонго энэ үзвэрийн дараа проекторыг өөрөө авч явж, гэртээ арчиж цэвэрлээд, хамтдаа зарна гэж бодож байлаа.

Түшиг түүнийг хараад хаалгаа хаав. Нөгөө эр борооны ус мөрнөөсөө гөвөн машин руугаа алхлаа.

— Энэ хүн хэн бэ? — гэж Солонго асуув.

Түшиг хэсэг тээнэгэлзэв.

— Тоног төхөөрөмж үзэхээр ирсэн юм.

— Чи дараа долоо хоногт гээ биз дээ?

— Тэр тухай чамтай ярья гэж бодсон.

— Хэзээ?

Түшиг хариулсангүй. Харин Солонгын ард зогсож байсан Дөлгөөн рүү харлаа. Дөлгөөн царайгаа буруулан алчуураа базав.

Түшиг нам дуугаар:

— Дөлгөөн энэ талаар мэдэж байгаа, — гэв.

Солонго залуу эмэгтэй рүү эргэв.

— Юуг мэдэж байгаа гэж?

Дөлгөөн хариулахаасаа өмнө Түшиг рүү харлаа. Тэр харцнаас Солонго энэ хоёр түүнгүйгээр аль хэдийн ярилцсаныг ойлгов.