Хорин долоон минут

Саруул санал асуулгаа устгахдаа нийтэлснээс нь хойш хорин долоон минут өнгөрснийг харжээ. Тэр хугацаанд санал асуулгыг үзсэн хүний тоо арван гурваас арван гурван мянга болтлоо өссөн байв.

— Устгасан уу? — гэж ерөнхий редактор Мөнхөө асуув.

— Тийм ээ.

— Зургийг нь аваад тараачихсан байна.

Саруул хариу хэлсэнгүй. Түүний гар хулгана дээрээ хэвээрээ байлаа. Өглөөний хурлаар тэд олон жилийн өмнөх үйлдвэрийн ослын тухай нэвтрүүлэг бэлтгэхээр ярьсан юм. Ослын ой маргааш тохионо. Хамгаалах хэрэгсэлгүй уурхайд бууж амь алдсан хүмүүсийн гэр бүл өнөөдөр ч хөшөөнд цэцэг өргөдөг байв.

Нэвтрүүлэгт нэгэн түүхч оролцож, тухайн үеийн удирдлага олборлолтоо түр зогсоосон бол юу өөр байж болох талаар ярих ёстой байлаа. Саруул тэр санааг хоёрхон хариулттай санал асуулгад багтаах гэж оролджээ: «Үйлдвэрийг хаасан бол амиа алдсан хүмүүсийг аврах байсан уу?»

Одоо түүнд тэр асуулт ямар хүйтэн сонсогдож байгааг тайлбарлах хүн хэрэггүй байв. Ажилд гарсан хүмүүсийн сонголт, айдсыг тэр мэдэхгүй. Тэдний ар гэрээс хэнээс нь ч асуугаагүй. Тэгсэн атлаа хүний амьдралыг хоёр товчлуурын хооронд хавчуулжээ.

Цахим хуудсанд нь Баярмаа гэдэг эмэгтэйн бичсэн сэтгэгдэл байв: «Миний аав тэр өдөр ээлжинд гарсан. Аавын минь амь нас, бидний уй гашуу та нарын хувьд хоёр товчлуурын аль нэгийг дарах асуудал юм уу?»

Саруул дахин уншаад, ажлын өрөөний дуу чимээ гэнэт холдох шиг болов.

— Уучлал гуйя, — гэв тэр.

Мөнхөө толгой дохив. Тэд асуулт буруу тавьснаа хүлээн зөвшөөрсөн мэдэгдэл хамт бичиж, нэвтрүүлгийг түр хойшлуулав. Саруул сэтгэгдэл бичсэн хүнд хувиараа хариу өгөх үү гэж бодсон ч өөрийгөө зөвтгөх гэж яарч байгаа мэт санагдав.

Тэр орой Цонх сувгийн утас дуугарахаа больсонгүй. Зарим нь үнэхээр гомдсон хүмүүс байлаа. Зарим нь нэг өгүүлбэрийг яг адилхан давтаж, редакцийнхны нэр хаягийг нийтлэхийг шаардана. Хэнийг нь ч хариугүй орхихгүй гэж оролдсон ресепшний охин шөнө болоход хоолой нь сөөнгөтжээ.

Маргааш өглөө нь эхний кабелийн оператор гэрээгээ зогсоов. Орой хоёр дахь нь салгалаа. Албан бичигт үйлчилгээний нөхцөлийг дахин хэлэлцэх гэж бичсэн байв.

Хар дэлгэц

Гурав дахь өдөр Саруул ээжийндээ очиход гал тогооны телевиз хар дэлгэцтэй байв. Ээж нь удирдлагын товчлуурыг хэдэнтээ дарчхаад:

— Танай сувгийг хайгаад олдоггүй ээ, — гэв.

Саруул цахим хуудсаар нь үзэж болно гэж тайлбарлалаа. Ээж нь толгой дохисон ч утасныхаа жижиг дэлгэцийг нүднээсээ холдуулж ойртуулан байж бичлэгийг арайхийн нээв.

— Тэр асуултаа чи бичсэн үү?

Саруул халбагаа тавилаа.

— Би бичсэн.

— Сэтгэгдэл бичсэн эмэгтэйн аавыг би танихгүй. Гэхдээ хүний уй гашууг тэгж хоёрхон хариултад багтаахаар гомдоно доо.

— Мэдэж байгаа.

Ээж нь цай нэмж аягалаад хэсэг дуугүй суув.

— Танайх дандаа муухай юм ярьдаг гэж хүмүүс хэлж байна. Гэтэл өнгөрсөн сард танай сурвалжлагын дараа манай хорооныхон халуун усныхаа мөнгийг буцааж авсан шүү дээ.

Саруул хариулсангүй. Өөрийнхөө алдааг бодох болгондоо өмнөх сайн ажлуудаараа халхлахыг хүсэхгүй байв. Гэвч нэг алдаа нь тэдний хийсэн бүхнийг хүчингүй болгох ёстой юу?

Редакц руу буцаж явах замдаа Саруул операторын хэвлэлийн ажилтан руу дахин залгалаа. Хариулсан бүсгүй албан бичгээс өөр мэдээлэл өгөх боломжгүй гэв.

— Үзэгчид тань биднийг таслуулах хүсэлт гаргасан юм уу?

— Би тэр талаар хэлж мэдэхгүй байна.

— Ядаж гэрээг хэзээ дахин хэлэлцэхийг хэлж болох уу?

— Одоогоор хугацаа товлоогүй.

Утас салсны дараа Саруул үг бүрийг нь тэмдэглэв. Хариу нь тодорхойгүй байсан ч өөрийн сонсохыг хүссэн үгээр орлуулж бичиж болохгүй. Өглөө Мөнхөө мөн хоёр оператор руу залгажээ. Нэг нь хариу өгөөгүй, нөгөө нь мөн л албан бичгээ заасан байв. Ижилхэн бичсэн сэтгэгдлүүд зохион байгуулалттай байж магадгүй гэж редакцынхан ярьж байсан ч үүнийг батлах баримт тэдэнд байсангүй.

Редакц руу буцаж очиход зар сурталчилгааны менежер ширээгээ цэвэрлэж байлаа. Хамгийн том захиалагч нь гэрээгээ цуцалжээ. Тэр өдөр цалингаа бүтэн тавьж чадахгүйгээ Мөнхөө хамт олондоо анх удаа хэлэв.

— Надаас болсон юм чинь би явъя, — гэж Саруул хэллээ.

Мөнхөө цонхны дэргэд зогсоод гадаах түгжрэлийг ширтэв.

— Чи асуултаа бичсэн. Би зөвшөөрсөн. Чамайг явуулбал операторууд биднийг буцааж залгана гэж амласан хүн бий юү?

Хэн ч хариулсангүй.

Тэр шөнө нэвтрүүлгийн инженер Баатар байнгын үзэгчдийн мессежүүдийг хэвлэж авчирлаа. Хаанаас үзэх вэ?, Дахиад гарна биз дээ? гэсэн асуулт олон байв. Нэгэн настай эмэгтэй «Би утсаараа төлбөр хийж мэдэхгүй, бэлнээр өгч болох уу?» гэж бичжээ.

Цонх хэдэн сарын өмнө нэмэлт нэвтрүүлгүүдэд зориулсан захиалга нээсэн ч цөөхөн хүн хэрэглэдэг байв. Одоо тэр орлого цалин, түрээсний дэргэд өчүүхэн харагдана.

— Үзэгчдээсээ тусламж гуйя, — гэж Баатар хэлэв.

Маргаан удаан үргэлжиллээ. Зарим нь нэг удаагийн хандив авахыг хүсэв. Зарим нь үндсэн мэдээгээ үнэгүй үлдээж, боломжтой үзэгчдэд сар бүр захиалах санал тавья гэв. Мөнхөө хоёр дахь хувилбарыг сонгов. Гэвч маргааш түрээсээ төлөх хугацаа дуусна. Дансан дахь мөнгө нь хүрэхгүй байлаа.

Шууд нэвтрүүлэг эхлэхээс арван минутын өмнө түрээслэгч залгав. Өмнө нь мөнгөний асуудлаар бухимдаж байсан ч энэ удаа бүр намуухан ярьжээ.

— Маргааш өглөө хүртэл төлбөрөө шилжүүл. Тэгэхгүй бол түлхүүрээ өгнө шүү.

Мөнхөө утсаа тавиад студийн үүдэнд зогсож байсан Саруул руу харав.

— Чи өнөө орой үзэгчдээс уучлал гуйгаад, захиалга хүсэж чадах уу?

Шууд эфир эхлэхэд таван минут үлджээ.